Bitcoin kwa Wajenzi Lightning na Fedimint
Fedimint: mashirikisho, ecash na walinzi
Jinsi kikundi cha walinzi kinavyoweza kushika bitcoin kwa pamoja na kutoa ecash ya faragha, na mahali lango za Lightning zinapoingia.
45 dakikaKati5 / 8
Rasimu: somo hili bado linasubiri kukaguliwa.
Utakachojifunza
- Eleza kazi ya shirikisho, mlinzi na lango
- Eleza jinsi sahihi zilizofichwa zinavyofanya ecash iwe ya faragha
- Pima uaminifu unaohitajika katika shirikisho ukilinganisha na kujitunzia na pochi za mtunzaji
Maneno muhimu
- Fedimint
- Programu huria inayoruhusu jumuiya kuendesha shirikisho linaloshika bitcoin kwa pamoja na kutoa ecash.
- shirikisho (federation)
- Kikundi cha walinzi wanaoshika bitcoin kwa pamoja; wengi wao lazima wakubaliane kabla pesa kusonga.
- mlinzi (guardian)
- Mwanachama wa shirikisho anayeendesha seva na kushika sehemu ya funguo.
- ecash
- Noti za kidijitali zinazowakilisha bitcoin iliyoshikwa na shirikisho. Malipo yake ni ya faragha.
- multisig
- Mpangilio ambapo sahihi kadhaa zinahitajika ili kutumia bitcoin, kwa mfano 2 kati ya 3.
Njia ya wawekaji ilitambulisha Fedimint kama ulinzi wa kijumuiya. Somo hili linaangalia jinsi inavyofanya kazi ndani, ili uweze kujenga juu yake.
Hatua ya 1: Sehemu zake
| Sehemu | Kazi |
|---|---|
| Walinzi | Huendesha seva za shirikisho, hushika vipande vya funguo na hukubaliana juu ya kila badiliko |
| Shirikisho | Walinzi wote kwa pamoja: pochi ya multisig pamoja na kiwanda cha noti |
| Noti za ecash | Tokeni za mmiliki wanazoshika watumiaji, kila moja ikiwa na thamani maalum ya millisats |
| Lango | Nodi ya Lightning inayobadilisha ecash kuwa malipo ya Lightning, pande zote mbili |
| Mteja | Programu ya mtumiaji, inayohifadhi noti za ecash na kuwasiliana na walinzi na malango |
Hatua ya 2: Makubaliano
Walinzi huendesha makubaliano yanayostahimili hitilafu za Byzantine. Kwa walinzi n, shirikisho linaendelea kufanya kazi mradi walio na hitilafu ni chini ya theluthi moja: walinzi wanne wanastahimili mlinzi mmoja mbaya au aliyezimika, saba wanastahimili wawili. Kila amana, utoaji wa noti na utoaji wa pesa hukubaliwa na kiwango kinachohitajika kabla ya kutokea.
Umemaliza ukiweza: kusema shirikisho la walinzi 10 linastahimili walinzi wangapi wenye hitilafu. (Jibu: 3.)
Hatua ya 3: Kwa nini ecash ni ya faragha
Unapotengeneza ecash, programu yako huficha noti ya bahati nasibu kabla ya kuituma kwa walinzi waitie sahihi, kama kuiweka kwenye bahasha yenye karatasi ya kunakili ndani. Walinzi hutia sahihi bila kuiona noti. Baadaye, mtu yeyote anapoikomboa, walinzi wanaweza kuhakikisha sahihi yao ni halali lakini hawawezi kuiunganisha na wakati ilipotolewa. Hilo ndilo wazo la zamani la ecash ya Chaum, likiendeshwa na shirikisho badala ya benki moja.
Hatua ya 4: Pesa kuingia na kutoka
- Kuingiza (peg-in): mtumiaji huweka bitcoin kwenye anwani ya multisig ya shirikisho na hupokea thamani ile ile kwa ecash, ukiondoa ada.
- Kutoa (peg-out): mtumiaji hurudisha ecash na shirikisho hulipa kwenye blockchain.
- Lightning: ili kulipa ankara, programu ya mteja humpa lango ecash, nalo hulipa ankara kutoka chaneli zake. Ili kupokea, lango hulipwa kwa Lightning na humpa mtumiaji ecash. Mkataba huhakikisha lango linalipwa tu likikamilisha malipo kweli.
Maabara
- Nakili hazina ya Fedimint na usome README yake na orodha ya moduli. Tafuta msimbo wa kiwanda cha noti, pochi ya blockchain na Lightning.
- Chora mchoro wa shirikisho la walinzi wanne lenye lango moja, na ufuatilie malipo ya Lightning kutoka ecash ya mtumiaji hadi ankara ya duka.
- Ukitaka kuliendesha kwenye kompyuta yako, fuata maelekezo ya maendeleo kwenye nyaraka za hazina hiyo; yanaanzisha shirikisho la majaribio kwenye regtest.
Ushahidi wa maabara
- Mchoro wako, ukiwa na mitiririko ya kuingiza, ecash na Lightning imeandikwa majina.
- Ustahimilivu wa hitilafu wa mashirikisho yenye walinzi 4, 7 na 10.
Tafakari
Andika jibu lako, au jadili na rafiki au chama chako.
- Ni watu gani katika jumuiya yako wangefaa kuwa walinzi, na ungewaomba waahidi nini?
- Shirikisho la walinzi wanne lingefanya nini mmoja wao akizimika? Wawili wakizimika?
Jipime
Soma zaidi
- Fedimint (English)
- Fedimint source code (English)
- Kujifunza Bitcoin, sura ya 14: matumizi ya tabaka la pili (Kiswahili)Fedimint yenyewe haijaelezwa kitabuni; sura ya 14 inatoa msingi wa tabaka la pili. PDF ya Kiswahili inasubiri kuchapishwa rasmi. Kiungo hiki kinafungua taarifa za kitabu, waandishi na mtafsiri kwenye maktaba ya Kiswahili, si upakuaji wa PDF.
Somo asili la Bitsacco Jifunze. Leseni: CC BY-SA 4.0.